პროგრამა

6 და 7 ნოემბერი, 20:00 მხარდამჭერები: BNP Paribas-ის ფონდი და საფრანგეთის კულტურის სამინისტრო (ილ-დე-ფრანსის კულტურის საქმეთა რეგიონული დირექცია).

თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრი · საფრანგეთი · შვეიცარია · ისრაელი

9 ნოემბერი, 20:00 · 10 ნოემბერი, 18:00 Frankenstein, autoritratto d’autrice – Nuova Creatura მერი შელის ნაწარმოების მიხედვით იდეა, დრამატურგია და შესრულება: მარგერიტა სალტამაკია ორიგინალური ცოცხალი მუსიკა: რობინ ბრესანი — ელექტროგიტარა; ალი სალვიონი — პერკუსია დრამატურგი: კრისტინა გალბიატი კოსტიუმების მხატვარი: მარიანა პერუცო განათების მხატვარი: მარციო პიკეტი პროდიუსერები: Teatro Sociale Bellinzona – Bellinzona Teatro და LaTâche21 მსოფლიო პრემიერა: 2020 წლის 22 ოქტომბერი, Teatro Sociale Bellinzona ხანგრძლივობა: 60 წუთი, შესვენების გარეშე მერი შელის ცხოვრება პარადოქსით იწყება: მისი დაბადება დედას სიცოცხლის ფასად დაუჯდა. 1797 წელს, მერის დაბადებიდან რამდენიმე დღეში, გარდაიცვალა მისი დედა — მერი უოლსტონკრაფტი, რადიკალური მწერალი და მოაზროვნე, ქალთა უფლებების ერთ-ერთი პირველი დამცველი. თითქოს დაბადების პირველივე წუთებიდან მერი შელის სამყაროში ერთმანეთისგან განუყოფელი გახდა ორი საპირისპირო ძალა — სიცოცხლის შექმნა და სიკვდილი, დაბადება და დანაკარგი. წლების შემდეგ სწორედ ეს წინააღმდეგობა იქცევა მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოების ერთ-ერთ მთავარ საიდუმლოდ. 1816 წელს მხოლოდ ცხრამეტი წლის მერი შელი იწყებს რომანის „ფრანკენშტეინი, ანუ თანამედროვე პრომეთე“ წერას. ეს არის ამბავი ადამიანზე, რომელიც საკუთარ თავს სიცოცხლის შექმნის უფლებას ანიჭებს, შემდეგ კი მისივე შექმნილი არსების პირისპირ აღმოჩნდება. ასე იბადება მსოფლიო ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე სიცოცხლისუნარიანი მითი. მაგრამ „ფრანკენშტეინი“ მხოლოდ ვიქტორ ფრანკენშტეინისა და მისი ქმნილების ისტორია არ არის. მარგერიტა სალტამაკიას წარმოდგენა სხვა ხედვას გვთავაზობს: იქნებ ეს რომანი თავად მერი შელის ფარული ავტოპორტრეტიცაა? წლების შემდეგ ახალგაზრდა ქვრივი და უკვე აღიარებული მწერალი მერი შელი „ფრანკენშტეინის“ 1831 წლის გამოცემისთვის დაწერილ წინასიტყვაობაში ცდილობს გაიხსენოს, როგორ დაიბადა წიგნი, რომელმაც მისი ცხოვრება შეცვალა. „ჩემი ცხოვრება მეტისმეტად უმნიშვნელოდ მეჩვენებოდა“, — წერს იგი. მაგრამ სწორედ ეს თითქოს უმნიშვნელო ცხოვრებისეული ფრაგმენტები — ბავშვობა დედის გარეშე, სიყვარული, დანაკარგი, დედობა, სიკვდილი და წერის დაუძლეველი მოთხოვნილება — გვაძლევს გასაღებს მისი ნაწარმოების ხელახლა წასაკითხად. მერი შელი წერს ეპოქაში, რომლის ინტელექტუალურ და ლიტერატურულ სივრცეს თითქმის მთლიანად მამაკაცები განსაზღვრავენ. სწორედ ამ ფონზე იძენს განსაკუთრებულ მნიშვნელობას „ფრანკენშტეინის“ მთავარი აქტი — სიცოცხლის შექმნა. ახალგაზრდა ქალი წერს კაცზე, რომელსაც ქალის გარეშე სიცოცხლის შექმნა სურს. ვიქტორ ფრანკენშტეინი ითვისებს შემოქმედის ძალაუფლებას, მაგრამ ქმნილების დაბადებისთანავე მის წინაშე პასუხისმგებლობას გაურბის. ამგვარად, რომანი სვამს კითხვას, რომელიც დღესაც საოცრად თანამედროვედ ჟღერს: საკმარისია კი, შეგეძლოს რაღაცის შექმნა, რომ მისი შექმნის უფლებაც გქონდეს? და რა პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოქმედს საკუთარი ქმნილების წინაშე? სწორედ ამ სარკისებურ ურთიერთობაში — მერი შელი ქმნის ვიქტორ ფრანკენშტეინს, ვიქტორი ქმნის არსებას, არსება კი საბოლოოდ საკუთარი შემოქმედის ცხოვრებას ცვლის — იბადება სპექტაკლის მთავარი დრამატურგიული სივრცე. ავტორი, შემოქმედი და ქმნილება ერთმანეთის ანარეკლებად იქცევიან. ამიტომ „ფრანკენშტეინი“ აქ მხოლოდ მონსტრის ისტორია აღარ არის: ეს არის მზერა მერი შელისკენ — ახალგაზრდა ქალისკენ, რომელმაც სიცოცხლისა და სიკვდილის პირადი გამოცდილება უნივერსალურ მითად გარდაქმნა. მარგერიტა სალტამაკია იკვლევს ჯერ მერი შელისა და მისი ქმნილების — ვიქტორ ფრანკენშტეინის — ურთიერთობას, შემდეგ კი თავად ვიქტორისა და მის მიერ შექმნილი არსებისას. ამ ორმაგი არეკვლის წყალობით ავტორს, შემოქმედსა და ქმნილებას შორის ზღვარი სულ უფრო მყიფე ხდება. ვინ ქმნის ვის? და რა მომენტიდან იწყებს ქმნილება შემოქმედისგან დამოუკიდებელ ცხოვრებას? კრიტიკოსების შეფასებით, ეს არის მერი შელის შედევრის „ინტენსიური და პირადი გადააზრება“ — დეტალებისადმი განსაკუთრებული ყურადღებით აგებული წარმოდგენა, რომელიც მაყურებელს „ფრანკენშტეინის“ სამყაროში ითრევს და მისი ხელახლა აღმოჩენის საშუალებას აძლევს. 2026 წლის სპექტაკლში ცოცხალ მუსიკას რობინ ბრესანი და ალი სალვიონი ასრულებენ. რომანის პერსონაჟებითა და მათ მიერ შექმნილი განწყობით შთაგონებული მუსიკა დამოუკიდებელ მხატვრულ ენად ყალიბდება, რომელიც მსახიობის სცენურ არსებობასთან უწყვეტ დიალოგში ვითარდება.

თუმანიშვილის კინომსახიობთა თეატრი · შვეიცარია